Merkeziyetsiz borsaların (DEX) işlem hacmi, merkezi borsalara (CEX) kıyasla Temmuz ayında tüm zamanların en yüksek oranına ulaştı. The Block verilerine göre DEX-CEX spot ticaret hacmi oranı, Temmuz ayında yüzde 24,16 seviyesine çıkarak Ocak 2019’dan bu yana serideki en yüksek okumayı kaydetti. Geçtiğimiz Nisan ayından bu yana çift haneli bölgede seyreden bu oran, onchain ticaretin payını ne kadar artırdığını gözler önüne serdi.
Bu rekor oran, her iki tarafın da hacim kaybettiği bir dönemde ortaya çıktı. Temmuz ayında hem merkeziyetsiz hem de merkezi borsalarda spot işlem hacimleri düştü; ancak merkezi borsaların hacim kaybı daha hızlı gerçekleşti. Bu durum, DEX-CEX oranının rekor kırmasının arkasındaki temel nedeni açıklıyor.
Her İki Pazarın Hacmi Düştü, Biri Daha Hızlı Küstü
Temmuz ayında spot DEX hacmi bir önceki aya göre yüzde 6 düşerek 124,82 milyar dolara geriledi. Onchain ticaretin en zayıf ayı olan bu dönem, Eylül 2024’ten bu yana en düşük aylık spot DEX hacmini temsil etti. Merkezi borsalarda durum daha vahimdi. Artemis verilerine göre Tier-1 merkezi borsaların aylık spot hacmi Temmuz ayında 375 milyar dolara düştü; bu, Ekim 2023’ten bu yana görülen en düşük aylık toplam.
Tüccarlar işlem yapmayı bıraktı; onchain platformlar, merkezi platformlara kıyasla daha büyük bir havuzdan daha fazla payını korumayı başardı. Kripto para piyasalarında yaz aylarında görülen hacim kuraklıkları alışılmadık bir durum değil. Değişen şey, pazarın bu kuraklıklardan hangi tarafının daha fazla etkilendiği. Temmuz ayı, bu denklemin nasıl değiştiğinin somut bir göstergesi oldu.
24,16’lık Oran Bir Oran, Pazar Payı Değil
The Block, DEX aylık hacmini, güvenilir raporlama yapan büyük merkezi borsaların filtrelenmiş bir sepetinden gelen hacme bölüyor. İşlemden önce anlık (flash) işlemler hesaplamadan ayrıştırılıyor. Bu sepette yer almayan platformlar paydada hiç yer almıyor. Dolayısıyla Temmuz ayında küresel spot kripto ticaretinin dörtte birinin onchain yerleşimi anlamına gelmiyor; onchain hacim, doğrulanmış merkezi platformların işlediği miktarın yaklaşık dörtte birine eşit.
Bu seri, aylar genelindeki yönü takip etmek için faydalı bir araç. Ancak bu bir pazar payı rakamı değil ve pazar payı olarak sunulmamalı. Yatırımcıların bu farkı bilmesi, veriyi yorumlarken hata yapmaması açısından önemli. Oranın yüksekliği, merkezi platformların tamamen zayıfladığı anlamına gelmiyor; yalnızca merkezin hacminin daha sert bir düşüş sergilediğini gösteriyor.
İşlem Kalitesindeki Boşluk Kapanıyor
Oranın yükselmesinin arkasında Temmuz ayına özgü olmayan yapısal nedenler var. Merkeziyetsiz borsa agregatörleri, birkaç milyon dolar nominal değere kadar olan spot çiftlerde artık merkezi platformların fiyatlarıyla neredeyse aynı hatta daha iyi fiyatlar sunabiliyor. İki yıl önce slippaj, büyük emirlerin emir defterlerinde tutulmasının temel gerekçesiydi; artık fatörler bu boşluğu kapattı.
Listeleme hızı geri kalanını tamamlıyor. Yeni varlıklar ilk bloktan itibaren onchain olarak işlem görüyor; merkezi platformlara ise haftalar hatta bazen hiç ulaşmıyor. Erken erişim arayan tüccarların merkezi bir alternatifi olmaması, onchain ticaretin cazibesini artırıyor. Temmuz ayında Robinhood Chain, bu kategoride taze aktivite yaratarak gidecek yer bulamayan akışı kendi üzerine çekti. Tüm bunlar, neredeyse iki yılın en sessiz ayında rekor kıran oranın neden sürekli yükseldiğini açıklıyor.
DEX-CEX Spot Hacim Oranı: Öne Çıkan Veriler
- Temmuz 2024’ten bu yana DEX-CEX oranı çift haneli bölgede seyrediyor.
- Temmuz ayında spot DEX hacmi bir önceki aya göre yüzde 6 düşüşle 124,82 milyar dolara geriledi.
- Tier-1 merkezi borsaların aylık spot hacmi 375 milyar dolara inerek Ekim 2023’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü.
- Oran, The Block verilerine göre 2019’ten bu yana serinin en yüksek seviyesi olan yüzde 24,16’ya ulaştı.
- Merkersiz borsa agregatörleri, birkaç milyon dolara kadar olan spot çiftlerde merkezi platformların fiyatlarıyla rekabet edebiliyor.
- Temmuz ayında Robinhood Chain, yeni listeleme avantajıyla onchain ticarette taze hacim yarattı.
Gerçek test, perakende yatırımcıların piyasaya geri döndüğü ve likiditede belirgin bir artış olduğu dönemde yaşanacak. Böyle bir senaryoda oranın korunması, tüccarların merkezi platformlardan merkeziyetsiz platformlara daha gerçekçi bir göç sergilediğinin işareti olacak. DEX-CEX spot hacim oranının bu yapısal yükselişi, merkeziyetsiz finansın altyapı gücünün arttığını ve onchain ticaretin kalitesinin merkezi platformlarla aynı seviyeye geldiğini gösteriyor. Temmuz ayında görülen rekor seviye, bu dönüşümün hız kazandığının en güncel kanıtı.
