Kripto para ekosisteminde merkezi rol üstlenen Ethereum Foundation’ın (EF) Ecosystem Support Program (ESP) isimli desteği yeni bir döneme giriyor. Gelişme Vakfın web sayfasından 29 Ağustos 2025 tarihinde duyuruldu. 2018’de başlayan açık hibe programı yıllar içinde evrilerek geliştirici araçlarından araştırmaya, altyapıdan topluluk çalışmalarına uzanan geniş bir yelpazeyi destekledi. Yönetim verimliliği artıran süreç iyileştirmelerine rağmen aşırı başvuru yükünün stratejik fırsatlara yönelmeyi zorlaştırdığını belirtiyor. Bu nedenle açık hibe başvuruları geçici süreyle durdu. Odak daha proaktif ve EF’in güncellenen ekosistem stratejisiyle uyumlu girişimlere kayıyor.
Programın kısa geçmişi ve hedefleri
EF’nin Grants Program’ı 2018’de başladı. Zamanla ESP adına kavuştu. Misyon, Ethereum’un temellerini güçlendiren ve geleceğin geliştiricilerini yetkilendiren çalışmaları mümkün kılmak. Geliştirici araçları, araştırma, topluluk üretimi, altyapı ve açık standartlar temel genişlik alanları arasında yer alıyor. Amaç, dayanıklılık ve kullanılabilirliği artırmak; kamu yararını önceleyen açık kaynak çalışmalara alan açmak.
Son üç yılda süreçler sadeleşti. Ekip daha çevik hale geldi. Ne var ki açık çağrı modeli geniş kapsamıyla birlikte yoğun başvuru trafiği yarattı. Zaman ve kaynaklar büyük ölçüde gelen formlara ayrıldı. Stratejik başlıkları aktif biçimde kovalamak için gerekiyordu; şimdi tasarım masasına dönüş kararı alındı.
2024 hibelerinde neler var?
ESP, 2024 takviminde açık formlar üzerinden 105 proje ve girişime yaklaşık 3 milyon dolar aktardı. Destekler tek bir alana sıkışmadı. Commit-Boost geliştirici araçları tarafında, BundleBear veri ve analitik alanında, Web3Bridge eğitim başlığında, ZK Playbook araştırma tarafında, Ethereum Cypherpunk Congress ise topluluk etkinliği odağında öne çıktı.
Bu hibe hattı ESP portföyünün sadece bir parçasını oluşturuyor. Geri kalan kısımda çekirdek ve paylaşılan altyapı yatırımları, standardizasyon çabaları ve ekosistemi uzun vadede güçlendirecek kamu yararı projeleri bulunuyor. Hedef, ölçek büyürken kalite çıtasını korumak ve yeni geliştiricilere giriş kapısı sunmak.
Yeni dönemin şifreleri
EF, ekosistem geliştirme vizyonunu güncelledi ve yapısal değişiklikler açıkladı. ESP de bu çerçeveye uyum için öncelikleri rafine ediyor. Açık başvuruların geçici duraksaması tepkisel modelden proaktif modele geçişe alan açacak. Diğer EF ekiplerinin öncelikleriyle uyumlu, net odaklara sahip stratejik girişimler ön plana çıkacak.
Finansman tamamen bitmiş değil. Kamu yararı sağlayan Ethereum projeleri desteklenmeye devam edecek. Yeni başvuru yaklaşımı ayrı bir yazıyla paylaşılacak. Bu arada aktif hibe sahiplerine destek sürecek.
Yeni hibe formları incelenmeyecek. Rehberlik, geri bildirim ve kaynak yönlendirmesi isteyenler Office Hours üzerinden ekiple buluşabilecek. ESP’nin yenilenen öncelikleri ve yol haritası için 2025’in dördüncü çeyreğinde güncelleme bekleniyor.